Quo vadis - arcydzieło czy kicz?
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Niewątpliwe jest, że „Quo vadis” zyskało sobie powszechną sławę, problematyczna jednak pozostaje wciąż ocena dzieła. Od początku ukazania się książki pojawiały się zarazem głosy pochlebne, uznające powieść za arcydzieło oraz przeciwne im opinie, uznające powieść za kicz. Szczególne wątpliwości może budzić sielankowe zakończenie wątku miłosnego Winicjusza i Ligii, gdy nadal trwa okrutne prześladowanie ich współwyznawców. Końcowy „happy-end” nasuwa łatwe kompensacyjne przesłanie o zwycięstwie i wyższości chrześcijaństwa. Ale tak można by odczytać powieść, gdyby nie fakt, że to Petroniusz jest postacią centralną utworu, a wątek romansowy zdaje się pełnić funkcję pretekstu dla oddania skomplikowanego tła kulturowo-historycznego początków chrześcijaństwa.

Dzieło należy czytać jako tekst o wewnętrznych sprzecznościach, co powoduje możliwość wieloznacznej interpretacji. Szczególnie dostrzegalne jest to na poziomie ukształtowania postaci. Sienkiewicz obdarzył je biegunowymi światopoglądami, co wypływa w sposób oczywisty z założeń ideowych pisarza, które zostały najpełniej wypowiedziane w ostatnich zdaniach „Epilogu”:

„I tak minął Nero, jak mija wicher, burza, pożar, wojna lub mór, a bazylika Piotra panuje dotąd z wyżyn watykańskich miastu i światu.
Wedle zaś dawnej bramy Kapeńskiej wznosi się dzisiaj maleńka kapliczka z zatartym nieco napisem: „Quo vadis, Domine?””

Jednak wprowadzenie jeszcze innych podziałów między postaciami, powoduje, że nie możemy ich w prosty sposób podzielić na dobrych i złych. Nawet między chrześcijanami pojawiają się przeciwstawne postawy: jakże różnią się od siebie miłosierny św. Piotr oraz ascetyczny głosiciel apokaliptycznej wizji zagłady Kryspus. Powieść ta z pewnością nie daje jednoznacznych odpowiedzi na wszystkie pytania, broni się przed oskarżeniem o tendencyjność. Ale nie jest „Quo vadis” też największym osiągnięciem pisarza.

„Dążąc do wielkich i efektownych „obrazów”, Sienkiewicz wzmacniał je do granic wytrzymałości. Ekspresywność scen ociera się o stylistyczny patos, emocja – o sentymentalizm, sytuacje fabularne o stereotyp. Nierzadko, i nie bez słuszności, stawiano pisarzowi zarzut płytkiej psychologii, uproszczonych formuł światopoglądowych, podporządkowania się niewybrednym gustom czytelniczym”.

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Charakterystyka Marka Winicjusza
2  Charakterystyka Ligii
3  Krwawe igrzyska, czyli jak prześladowano chrześcijan w „Quo vadis”?



Komentarze
artykuł / utwór: Quo vadis - arcydzieło czy kicz?


  • Quo Vadis jest dobrą książką, tylko trzeba się wgłębić w jego problematykę i wielowątkowość... Na pierwszy rzut oka, niczego nie przedstawia sobą ta książka. A jednak.
    Perła ()

  • Quo Vadis jest dobrą książką, tylko trzeba się wgłębić w jego problematykę i wielowątkowość... Na pierwszy rzut oka, niczego nie przedstawia sobą ta książka. A jednak.
    Perła ()

  • Nie rozumiem waszych zachwytów. przecież ta powieść to totalna żenada - poza rewelacyjną postacią Petroniusza, mamy same kukiełki: żałosną Ligię i Wenicjusza wraz z ich hollywoodzką miłością (tak samo spektakularną jak i płytką), karykaturalnego Cezara, a bohaterowie drugoplanowi to już tragedia absolutna. Fabuła to powtórzenie po raz czwarty tego samego schematu 'miłości dwojga' z Trylogii, a zachwalana przez was przemiana Wenicjusza równie prawdopodobna, co ta Kmicica - czyli w ogóle. Czytałem ze zgrzytaniem zębów - a ulga po przewroceniu ostatniej strony nie może się równać z niczym. No może z tą, po przeczytaniu "Potopu".
    Cer ()

  • W "Quo vadis" Sienkiewicz ukazuje wartości, o których w dzisiejszej literaturze się nie mówi. Przedstawia nawrócenie Winicjusza jako bardzo głębokie przeżycie nie spotykane dotychczas. Moim zdaniem - arcydzieło.
    Ines (agnieszka.z.skc {at} o2.pl)

  • Nie wiem o co wam chodzi przecież Sienkiewicz w Quo Vadis ukazuje najgłębsze uczucia w sposób dotąd nie spotykany. Ponad to tworząc swoje powieści opierał się na źródłach historycznych. A tak dla wyjaśnienia H. Sienkiewicz dostał Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.
    Holly (adamloszewski {at} interia.pl)

  • H.Sienkiewicz uczynił wszystkim wybitnym twórcom niebywałą przysługę, bo czym byłby nawet najprzedniejsze dzieło, gdyby nie było kiczu?Należy pamiętać także,że w czasach sukcesu Quo Vadis nie było telewizji, zatem owa powiesć pełniła funkcję aktualnych westernów, filmów rozpowszechnionych na szeroką skalę.Niewatpliwie Quo Vadis do a r c y d z i e ł nie należy, ale kto o tym myśli, w końcu Nagrody Nobla nie dostaje się za byle co...
    boil ()

  • No cóż, to po prostu osobisty styl Sienkiewicza...Widać go już w "Trylogii" i można polubić lub nie. Nie można zmienić Sienkiewicza tak samo jak innych mniej lub bardziej znanych autorów. Własne poglądy też trudno nam zmienić
    Polly ()





Tagi: